Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Hoe seizoen 2 van Haantjes mannelijkheid onder de loep neemt

Beeld van Annika Hagen

Toxische mannelijkheid is al een tijd onder de aandacht in onze maatschappij. Van duistere verhalen in Adolesence en Inside the Manospherezijn we nu aangekomen bij een humoristische en herkenbare versie: Haantjes seizoen 2. Want hoe vinden de vier mannelijke hoofdpersonen, voormalige 'haantjes', hun plek in de moderne tijd? 

De serie focust in het tweede seizoen nog steeds op de vier mannelijke hoofdrollen, die na het volgen van de cursus 'de nieuwe man' tegen verschillende problemen aanlopen. Politieagent Greg (André Dongelmans) en rijinstructrice Merel (Jelka van Houten), die het vorige seizoen besloten een open relatie te nemen, zijn nog steeds samen. Voormalig kroegbaas Danny (Waldemar Torenstra) dealt met zijn gebroken hart, nadat advocate Pam (Jennifer Hoffman) hun relatie vorig seizoen verbrak. Mike (Jeroen Spitzenberger) is verlaten door zijn influencer-vriendin Stevie (Eva Laurenssen) en is zijn baan kwijtgeraakt, na zijn poging om zijn controversiële cursus 'terug naar de haan' een succes te maken. En taxateur Ivo (Benja Bruining) is terug bij zijn ex-vrouw Desirée (Fockeline Ouwerkerk), maar dat lijkt toch niet te zijn wat hij wil. 

Hier begint het tweede seizoen van de serie en al heel snel leidt dat tot grappige en ongemakkelijke situaties. Zo begint Mike als directeur bij een nieuw bedrijf, maar krijgt hij te maken met een handtastelijke bazin. De reacties van de drie jeugdvrienden hierop geven goed weer hoeveel verschillende tijdsgeesten er bestaan. Danny antwoordt wat ouderwets: “Ik zou met haar naar bed gaan”, terwijl Ivo direct zegt dat hij het moet melden. De iets afwachtende Greg vindt dat hij het lekker moet laten gaan. 

Ook de vrouwelijke hoofdpersonen krijgen te maken met situaties waarin ze moeten dealen met flexibele genderrollen. Rijinstructrice Merel vindt bijvoorbeeld dat haar zoontje 'gewoon terug moet slaan' als hij gepest wordt. Greg bespreekt dat liever met de lerares om onnodig geweld te voorkomen. 

Daarnaast begint Ivo te daten met een collega, Roos (Claire Bender). Voordat ze het bed delen wil hij graag dat ze een filmpje opneemt waarin ze consent geeft. Wanneer dat filmpje de werkvloer bereikt, lijkt het net zo erg te zijn als het lekken van een sekstape. 

Haantjes in de echte wereld
Hoewel de verhalen altijd redelijk op de oppervlakte blijven en de problemen worden weggelachen, laat het wel een breed spectrum zien aan meningen. Drie woke vrouwelijke collega's van Mike die het om de haverklap over 'mansplainen' hebben, kunnen bijvoorbeeld aangedikte versies zijn van moderne influencers die staan voor flexibele genderrollen en het ontmantelen van het patriarchaat. Denk bijvoorbeeld aan Annemarie Lekkerkerker, die Instagram gebruikt om seksisme aan te kaarten. Of Lotte van Eijk, die op sociale media pleit voor zelfliefde op alle fronten en een trots lid is van de queer-gemeenschap. 

Of bijvoorbeeld Mike uit seizoen 1, die met zijn cursus 'terug naar de haan' de traditionele man-vrouwverdeling in stand wilde houden. In seizoen 2 krijgt hij een mannelijke en vrouwelijke collega die de ene na de andere seksistische opmerking maken. 

Ook dit is te vergelijken met bepaalde influencers uit deze tijd. Bijvoorbeeld het podcast-duo Art en Cino dat een lange tijd viral ging met het onderdeel 'mag jouw vrouw'. Ze stelden elkaar dan vragen over hoeveel vrijheid ze hun partner geven en waarom. Dat staat natuurlijk haaks op het gedachtegoed van de bovenstaande influencers. 

Naast de vergelijking met mensen maakt de serie ook een vergelijking met cancelcultuur. Influencer Stevie wordt in de serie gecanceld, omdat er beelden van haar verschijnen op een event waar ze haar volgers uitmaakt voor 'idioten' en de boel onderkotst. Al snel verliest ze samenwerkingen en volgers. 

Hoe snel de cancelcultuur zijn werk doet, blijkt ook uit een recente situatie met influencer Anna Dobber. Op Tiktok vertelde ze over haar eerste samenwerkingstrip met New York Pizza waar ze gepetst werd door een aantal andere influencers. Ze noemde geen namen, maar haar volgers speculeerden volop. Niet veel later verloren meerdere influencers, die mee waren op de trip, volgers en samenwerkingen.

Mijn eigen haantjesgedrag 
De serie zet mij ook aan het denken over mijn eigen haantjesgedrag. Hoe openminded ben ik eigenlijk en welke onbewuste vooroordelen draag ik zelf mee? Onbewust link ik voetbal bijvoorbeeld wel aan jongens en ballet aan meisjes. Hoe flexibel zie ik mijn eigen gender en hoe flexibel wil ik zijn? Ik zie mezelf absoluut als een openminded persoon die zich niet laat leiden door vooroordelen, maar ook daar zal ik valkuilen hebben. Is er bijvoorbeeld bepaald gedrag dat ik eerder verwacht van mannen dan van vrouwen? En laat ik me daardoor leiden? Als ik naar de serie kijk: in welk karakter herken ik mezelf dan het meest? 

Het haantje in de spiegel 
De serie doet uiteindelijk wat het moet doen. Het is een vermakelijke serie met hier en daar wat flauwe situaties, maar ook met een diepere laag. Het concept van de serie is ook niet nieuw en kent al verschillende internationale versies. Het origineel is het Spaanse Machos Alfawaarin vier mannen om moeten gaan met dezelfde moderne vraagstukken. Een Duitse, Italiaanse en (vanaf nu dus ook) Nederlandse versie volgden. Dat het concept succes heeft, is dus een understatement. 

Ik raad de serie vooral aan, omdat het je aan het denken zet over je eigen identiteit en diepgewortelde vooroordelen. Verhalen over toxische mannelijkheid zijn vaak zwaar en maken het moeilijk om er hoop uit te putten. Haantjes heeft een bepaalde luchtigheid en onzekerheid die juist oproepen om jezelf eerlijke vragen te stellen. Daar begint verandering immers. Want wat wil jij zien als je in de spiegel kijkt? 

Steun LOVER! 
LOVER draait sinds de start in 1974 volledig op vrijwilligers en donaties. Wil je dat een van Nederlands oudste feministische tijdschriften blijft bestaan? Help ons door een (eenmalige) donatie. Elke euro is welkom en wordt gewaardeerd. Meer informatie vind je hier.