De Vrouwen van de Tignon Law

Het verhaal van de vrouwen van de Tignon Law is een vorm van verzet tegen onderdrukking

Beeld gemaakt door Ilse Groot Nuelend

De Tignon Law werd in 1786, bijna tachtig jaar voordat slavernij afgeschaft werd, geïntroduceerd in Louisiana door de Spaanse gouverneur Esteba Miró. Deze wet verplichtte zwarte Afrikaanse vrouwen, zowel vrije als tot slaaf gemaakte vrouwen, hun haar te bedekken in het openbaar. Dit moest met een tignon: een tulband-achtige hoofddoek. Het was bedoeld als vorm van sociale controle: om zwarte vrouwen te forceren in een lagere sociale klasse. Maar de vrouwen van de Tignon law lieten zich niet zomaar onderdrukken: ze draaiden het om en gebruikten juist de wet om zich te uiten. Hun verhaal is een inspirerende reminder dat niemand je identiteit kan afpakken. 

Majestueuze kapsels
Vóór 1786 stonden zwarte vrouwen in New Orleans bekend om hun opvallende en majestueuze kapsels. Ze droegen hun natuurlijke haar vaak in ingewikkelde vlechten, krullen en opgestoken creaties. Om hun kapsels extra elegantie te geven, versierden ze hun haar met glanzende kralen en parels, kostbare juwelen, kleurrijke linten en exotische veren. Hierdoor zagen ze er stijlvol uit en straalde ze rijkdom en schoonheid uit. Hierdoor kregen zij veel aandacht van welgestelde mannen. De autoriteiten wilden daarom een visueel onderscheid creëren tussen zwarte en witte vrouwen om de groeiende status en invloed van zwarte vrouwen te onderdrukken. Door de Tignon law in te voeren, handhaafden ze de sociale hiërarchie om te voorkomen dat vrije zwarte vrouwen succesvol concurreerden met witte vrouwen. 

Portrait of a Young Woman van Jean-Étienne Liotard (1702 - 1789) 

De Tignon als modestatement 
De Tignon was een tulband-achtige hoofddoek die dus gedragen moest worden door zwarte vrouwen om hun haren te bedekken. Alhoewel de wet bedoeld was als een vorm van vernedering en onderdrukking, reageerden de vrouwen juist met een tegenbeweging. Ze maakten er juist een krachtig modestatement van. Ze decoreerden de Tignons met felle kleuren, prachtige stoffen en juwelen en transformeerde de Tignon in een symbool voor weerstand en zelfexpressie. 

Hedendaagse eerbetoon/nagedachtenis 
Tegenwoordig zijn er verschillende korte films en documentaires over gemaakt. De fashion industrie haalt haar inspiratie van de vrouwen van de tignon law in haute couture en popiconen zoals Beyoncé en Lauryn Hill maakten visuele vertellingen met de tignon als inspiratie. Op instagram bijvoorbeeld doet kunstenares Laetitia Ky een eerbetoon aan de oude vergeten Afrikaanse haarstijlen uit verschillende Afrikaanse stammen. 

Afgenomen identiteit 
Toen de Tignon wet werd ingevoerd ontstond er veel woede en pijn, maar dit was niet ‘gewoon’ alleen omdat de vrouwen hun haren moesten bedekken. Het lag veel dieper. Tijdens de slavenhandel refereerden de slavenhouders naar het haar van de tot slaafgemaakten als ‘wol’ en voor gemak scheerden ze iedereen kaal. Binnen de Afrikaanse cultuur werd dit als een grote misdaad gezien, omdat het haar een groot deel van de Afrikaanse cultuur was en stil is. 

Diepgewortelde schoonheidsidealen 
De slavenhandel creerde een rangordesysteem waarin de waarde van ‘blankheid’ van groter belang was. Brede gezichtgelaten, stugge krullen of afro kapsels en donkere huidskleuren werden gezien als onaantrekkelijk, terwijl lichtere huidskleuren en zachtere haarstructuren letterlijk resulteerde in hogere financiele waarde op slaven veilingen. Deze mentaliteit zit nog zó diep geworteld in de Afrikaanse cultuur dat veel mensen nog steeds een gecompliceerde relatie hebben met hun natuurlijke haar. 

Ondanks deze mentaliteit en het feit dat er nog een bepaald schoonheidsideaal bestaat vandaag, moeten we niet vergeten dat Afrikaanse haarstijlen niet alleen een belangrijk deel van de identiteit waren van velen tot slaafgemaakten, maar dat zij nog eens van hun identiteit werden beroofd. De vrouwen van de Tignon Law wisten dat maar al te goed. Bij het dragen van Afrikaanse haarstijlen toen en vandaag wordt er collectief een middelvinger verheven naar alle slavenhouders: jullie kunnen nooit onze identiteit afnemen. 

Steun LOVER!
LOVER draait uitsluitend op vrijwilligers en donaties. Wil je dat Nederlands oudste feministische tijdschrift blijft bestaan? Help ons door een (eenmalige) donatie. Elke euro is welkom en wordt gewaardeerd. Meer informatie vind je hier.
Meer LOVER? Volg ons op Instagram, LinkedIn en Facebook.