Groene keuzes versus systeemkritiek

Earth Day 2026

260422 Beeld door Eva ten Cate

Vandaag, op Earth Day klinkt opnieuw de oproep om bewuster te consumeren of een boom te planten. Dat advies is niet verkeerd, maar wel onvolledig. Wie de verantwoordelijkheid voor de aarde bij individuele keuzes legt, mist hoe diep onze economie verweven is met ongelijkheid. 

De aarde raakt uitgeput en vervuild, en vrouwen en meisjes dragen wereldwijd de zwaarste lasten van klimaatverandering. Tegelijkertijd creëert de energietransitie zelf nieuwe vormen van uitbuiting via mijnbouw en grondstoffenhonger. Er is een groeiende industrie die duurzaamheid verkoopt als levensstijl, zonder de structuren die schade veroorzaken wezenlijk te veranderen. Laat duidelijk zijn: geen enkel product, hoe ‘groen’ ook, lost de structurele problemen op. De nadruk op individuele keuzes kan zelfs afleiden van politieke verantwoordelijkheid en de rol van grote vervuilers. Individuele ‘groene’ keuzes gaan de wereld niet redden. Maar sommige keuzes richten aantoonbaar minder schade aan of dragen op een andere manier bij aan een betere wereld.

Productwijzers in plaats van groene slogans
Wie door de marketingbeloftes heen wil prikken, kan terecht bij de productwijzer van Just Enough. Deze gids vergelijkt producten op onder meer grondstoffengebruik, arbeidsomstandigheden en levensduur. Zo wordt bijvoorbeeld de impact van een iPhone afgezet tegen die van een Fairphone, waarbij niet alleen materiaalgebruik maar ook repareerbaarheid en ketentransparantie worden meegenomen. Ook categorieën als kleding, schoonmaakmiddelen en verzorgingsproducten komen aan bod, waardoor je de keuzemogelijkheden in samenhang kunt bekijken in plaats van per los product.

Menstruatieproducten
De afgelopen jaren is er eindelijk aandacht voor de schadelijke stoffen in tampons en maandverband, zoals pesticides, chloor, dioxines en microplastics. Gelukkig komen er steeds meer duurzamere en gezondere alternatieve menstruatieproducten, gemaakt van biologisch katoen, medisch silicone of bamboe. Denk aan (herbruikbare) opties zoals de menstruatiecups van Bamboozy, tampons en maandverband van Nalú, menstruatieondergoed van PureUnder en Yoni, en biologisch afbreekbare wegwerpproducten van Natracare en Ginger Organic. Een sympathiek initiatief is Een Doosje voor een Doosje, dat niet alleen eerlijke informatie over menstrueren geeft aan jonge meiden, maar ook het taboe erop wil doorbreken.

Schoonmaakmiddelen
Er komen steeds meer duurzame en plantaardige schoonmaakproducten op de markt. Onlangs ontdekten we het merk The Good Witch. De producten zijn gemaakt met natuurlijke ingrediënten en verpakt in flessen van gerecycled plastic. Ook bij Yokuu en Kudzu vind je een groot assortiment ecovriendelijke schoonmaakmiddelen.

Kleding
De duurzaamste kleding is kleding die al bestaat. Koop bij voorkeur tweedehands of bezoek een ruilbeurs. Kijk eens naar een platform als Clothing Loop, dat lokale ruilsystemen organiseert. Wil je toch iets nieuws aanschaffen? Check dan de merken die zo duurzaam en eerlijk mogelijk geproduceerd zijn. Aan goedkope kleding kleeft vaak bloed van vrouwen die lange dagen maken voor weinig geld, vaak onder dreiging van (seksueel) geweld, en die om de minste of geringste reden ontslagen kunnen worden. Op de website Good On You kun je zien welke kledingmerken fair zijn.

Voeding
Dat plantaardig eten minder belastend is voor het milieu, is inmiddels wel bekend. Organisaties als The Vegan Society blijven zich inzetten voor kennis en toegankelijkheid. Heb je zin in vegan fastfood, dan kun je op verschillende plekken in Nederland terecht bij de Doner Dudes.

Assorti
Voor duurzame verzorgingsproducten kun je terecht bij Big Green Smile en voor biologisch afbreekbare afvalzakken bij Mr. Green Mind. Op zoek naar relatiegeschenken? Kijk dan eens op de website van DoeGoods. En wil je na je dood ook een duurzame bijdrage leveren, verdiep je dan in de voordelen van natuurlijk begraven.

Meer tips voor milieubewust en verantwoord consumeren? Check ook deze artikelen:
Shoppen voor een gelijkwaardige wereld (2022)
Shoppen voor een groene wereld (2023)
Shoppen voor een goed gevoel (2024)
Kom op voor een écht groene en rechtvaardige samenleving (2025)
Waarom veganisme ook feministisch is (2025)

Steun LOVER!
LOVER draait sinds de start in 1974 volledig op vrijwilligers en donaties. Wil je dat een van Nederlands oudste feministische tijdschriften blijft bestaan? Help ons door een (eenmalige) donatie. Elke euro is welkom en wordt gewaardeerd. Meer informatie vind je hier.