Obsession: over mannelijke onzekerheid

Waarschuwing: spoilers!

Obsession door Sara Marie

Je hebt deze zin misschien weleens gehoord: “This isn’t a love story, it’s a story about love." Maar wat als die liefde een obsessie wordt? En wat als dit in plaats van een romantische komedie een horrorfilm is? Dat is wat de jonge regisseur Curry Barker ook dacht tijdens het schrijven van zijn script voor Obsession. De film verovert het internet en doet de bioscopen volstromen.

Kijkers huiveren door de fenomenale acteerprestatie van Inde Navarette als de obsessieve Nikki. Maar wie de kijker misschien wel enger vindt, is het personage Baron, alias Bear. Niet zozeer omdat hij een griezelige performance geeft, maar omdat zijn gedrag de huidige, fragiele masculiniteit van deze maatschappij weerspiegelt.

Elke vrouw heeft weleens te maken gehad met een “nice guy” zoals Bear. Hij is onzeker, vraagt bevestiging, wil graag een vriendin, maar belandt steevast in de friendzone. Het feit dat vrouwen hem alleen zien als een vriend is echter nooit zijn schuld. Hij vindt dat vrouwen voor de verkeerde man kiezen, terwijl hij daar, als een soort redder in nood, hun tranen opvangt als ze worden gedumpt. Zodra hij zijn kans vrij ziet, maakt hij openbaar dat hij eigenlijk andere intenties heeft.

Be careful what you wish for...
In de film is Bear al een tijdje verliefd op zijn vriendin Nikki, maar is te laf om dit aan haar te vertellen. Wanneer hun gedeelde vrienden grappen maken over de twee, maakt Nikki vrij duidelijk dat hun connectie platonisch is. Bear, bang voor afwijzing, wil het erbij laten zitten totdat hij zich herinnert dat hij in het bezit is van een One Wish Willow. Door het breken van deze Willow kan hij één wens doen. Hij wenst dat Nikki hopeloos verliefd op hem wordt en hem de belangrijkste persoon in haar leven maakt. Hoewel hij niet weet of de wens daadwerkelijk in vervulling zal gaan, laat deze wens meteen doorschemeren dat Bear niet zit te wachten op een wederzijdse belangstelling, maar op volledige overgave van Nikki.

Nikki, een ambitieuze meid en aspirant-schrijfster, is in één klap een ander persoon. In het begin van de film haalt ze vreugde uit het besteden van tijd aan haar vrienden; nu klampt ze zich vast aan iemand die ze voorheen niet zag staan. Ze lijkt bezeten door iemand anders dan zijzelf en reageert overdreven dramatisch. De vreemde uitspattingen van Nikki nemen met de tijd extremere vormen aan en Bear krijgt spijt van zijn wens. Hoewel hij nooit had kunnen voorspellen dat de situatie zó uit de hand zou lopen, heeft Bear alleen empathie voor zijn eigen situatie. Terwijl het Nikki is die geen keuze heeft in dit verhaal. Het wordt namelijk op meerdere momenten duidelijk dat de échte Nikki gevangen zit achter een betoverde demonische gedaante. In heldere momenten schrikt ze van de situatie, of probeert ze een uitweg te vinden door zichzelf te pijnigen, voordat de roes haar weer naar de achtergrond laat verdwijnen. 

Op één moment slaapt Nikki en in haar onderbewuste spreekt zij Bear toe met de vraag om haar te vermoorden. Ze smeekt hem om haar lijdensweg te stoppen, want de Nikki van de betovering is niet zijzelf. Bear beantwoordt dit met: “What’s so bad about being with me?” waarop zij antwoordt: “I’ve never been with you, Bear…”.

Bear wil zelf ook de betovering beëindigen, maar niet omwille van Nikki. Hij doet een poging om te wensen dat Nikki weer van hem houdt als vriend, maar op geen enkel moment ziet hij in dat hijzelf het probleem is. Pas wanneer het niet anders kan, kiest hij ervoor om de wens ongedaan te maken op de enige mogelijke manier.

Een nieuw genre 
Na het lezen van commentaar van kijkers op mijn favoriete cinephile-app Letterboxd, werd het nog duidelijker. Dit is niet het verhaal over een onzekere jongen; dit is het verhaal van een doelbewuste predator. Een man waarvan zijn zelfbeeld zó laag is dat het alleen opgelost kan worden door de onvoorwaardelijke liefde van een zelfverzekerde vrouw. Een vrouw die toegewijd is, hem niet tegenspreekt, altijd zin heeft in seks, een vrouw waarmee hij kan pronken, waarmee hij zijn vrienden jaloers kan maken, die haar behoeften voor die van hem stelt.

Obsession is niet de eerste film die dit probleem blootlegt. In 2025 verscheen een gelijknamige film: Companion. In deze film krijgt de perfecte robotvriendin bewustzijn van de intenties van haar vriendje, die haar persoonlijk heeft afgestemd op zijn wensen: loyaal, onderdanig, smoorverliefd op hem. Wanneer zij erachter komt dat ze geen autonomie heeft over haar lichaam en acties, neemt ze wraak. Hetzelfde geldt voor de film Ex Machina, waarin een vrouwelijke AI-robot is afgestemd op de wensen van een jonge onderzoeker, die verliefd op haar wordt, wetende dat zij hem geen weerwoord kan geven. 

Deze films laten een nieuwe verschuiving van horror zien: de schurk is niet meer een enge clown of geest; het is een man met een fragiel ego.

Realistische horror
Obsession is dus niet alleen een vermakelijke horror, het is een donkere realiteit. In plaats van zich aan te passen aan een wereld waar vrouwen voor zichzelf kunnen opkomen en hun eigen keuzes mogen maken, zien we dat mannen zich steeds meer verdiepen in conservatief gedachtegoed. Podcasts waarin wordt besproken wat vrouwen wel en niet mogen, parasociale relaties met AI-vriendinnen, de wederopstanding van de tradwife en meer van dit soort schokkende culturele verschuivingen.

Het is erg genoeg dat mannen de voorkeur geven aan levenloze robots in films of online, maar vrouwen moeten ook nog steeds vrezen dat dit geen consequenties heeft voor hen persoonlijk. Bijvoorbeeld dat ze onverwachts van hun fiets worden getrokken, gedrogeerd, misbruikt of erger, omdat ze worden gezien als nevenschade van mannelijke onzekerheid. Obsession leent zich als waarschuwing voor alle vrouwen om altijd op hun hoede te zijn voor iemands intenties, ook de “nice guys”.

Steun LOVER!
LOVER draait sinds de start in 1974 volledig op vrijwilligers en donaties. Wil je dat een van Nederlands oudste feministische tijdschriften blijft bestaan? Help ons door een (eenmalige) donatie. Elke euro is welkom en wordt gewaardeerd. Meer informatie vind je hier.