Stem voor goede representatie en beter beleid!
Gemeenteraadsverkiezingen 2026
Stem voor diversiteit Beeld door Hannah Vonk
Morgen zijn de gemeenteraadsverkiezingen. In gemeenteraden en op kieslijsten zijn vrouwen structureel ondervertegenwoordigd. Dat vermindert de kwaliteit van beleids- en besluitvorming, en is slecht voor de democratie. Politiek is te belangrijk om aan mannen over te laten. Ga dus stemmen. En stem slim!
Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022 bracht slechts de helft van de kiesgerechtigden een stem uit, een daling ten opzichte van 2018. Bovendien stemden fors minder vrouwen dan mannen. Naar verwachting wordt de opkomst morgen nog lager. Een gemiste kans, want de gemeenteraad beslist over plannen en regels in je directe leefomgeving. Daarbij zijn eerlijke representatie en diverse perspectieven net zo hard nodig als in de landelijke politiek.
Waarom is er een mannenoverschot?
In gemeenteraden is op dit moment gemiddeld slechts 32 procent van de raadsleden vrouw. Het structurele overschot aan mannen wordt deels verklaard door de inrichting van het raadswerk zelf. Gemeenteraadsleden ontvangen, in tegenstelling tot Tweede Kamerleden, een beperkte vergoeding en moeten hun raadswerk combineren met een betaalde baan en zorgtaken. Raadswerk vindt bovendien grotendeels in de avonduren plaats. Juist dát botst met zorgtaken, die in Nederland immers onevenredig vaak door vrouwen worden gedaan.
Ook agressie en intimidatie spelen een rol. Vrouwelijke politici krijgen hier vaker mee te maken dan mannen., en worden harder geraakt. De gevolgen zijn soms zo ernstig dat vrouwen besluiten om ermee te stoppen.
Neerwaartse spiraal
Hierdoor is de lokale politiek onveiliger en minder aantrekkelijk voor vrouwen, waardoor nog minder vrouwen zich kandidaat te stellen. En zo is het cirkeltje rond: door oververtegenwoordiging van mannen komen thema’s die vrouwen direct raken minder vanzelfsprekend op de politieke agenda. En bij besluitvorming ontbreekt het perspectief van vrouwen: hierdoor worden mogelijke – voor vrouwen – nadelige gevolgen van beleid onvoldoende meegewogen.
Dit alles versterkt het gevoel dat lokale politiek vooral een mannenaangelegenheid is. Mede hierdoor is de opkomst van vrouwelijke kiesgerechtigden bij gemeenteraadsverkiezingen een stuk lager dan van mannelijke kiesgerechtigden. En zo verdwijnen vrouwen langzaam maar zeker uit de lokale politiek. Niet door gebrek aan interesse of ambitie, maar door een systeem dat oververtegenwoordiging van mannen in stand houdt en versterkt.
Het belang van eerlijke representatie
Op alle lijsten en in alle gemeenten zijn mannelijke kandidaten veruit in de meerderheid. Slechts een derde van de circa 62.000 kandidaten is vrouw. Maar de gemeentepolitiek is te belangrijk om vooral aan mannen over te laten. Vrouwen nemen andere ervaringen mee de politiek in, die leiden tot andere vragen en prioriteiten, en dus tot betere besluitvorming. Het huidige overschot aan witte, oude(re), hoogopgeleide cismannen is slecht voor de kwaliteit van onze democratie.
Stem slim! Stem op een vrouw
Het loont om ‘slim’ te stemmen, en zo te zorgen voor een eerlijkere en betere representatie. De vele voorkeursstemmen op vrouwen lager op de lijst, leverden bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen 459 extra vrouwelijke raadsleden op. Stem daarom 18 maart op een vrouw op een nét niet verkiesbare plaats. Op deze website vind je per gemeente een overzicht van alle verkiesbare vrouwen en ook - voor zover bekend - non-binaire mensen.
Hoe stem je slim? Stem Op Een Vrouw heeft hiervoor een handig en eenvoudig stappenplannetje gemaakt:
Stap 1. Kies een partij.
Welke partij past bij jou? Op de site van jouw gemeente vind je welke partijen meedoen.
Stap 2. Hoeveel zetels?
Schat in hoeveel zetels jouw partij ongeveer krijgt. Kijk bijvoorbeeld hoeveel zetels die partij nu heeft.
Stap 3. Stem op een vrouw.
Denk je dat jouw partij 4 of 5 zetels haalt? Stem dan op een vrouw vanaf plek 4 (want hogergeplaatste vrouwen worden zeer waarschijnlijk toch al verkozen).
Meer lezen over dit onderwerp? Eerder publiceerde LOVER Heksen in Den Haag, Stemmen voor diversiteit, Weet wat je kiest en Waarom vrouwen in de politiek belangrijker zijn dan ooit.
Steun LOVER!
LOVER draait uitsluitend op vrijwilligers en donaties. Wil je dat Nederlands oudste feministische tijdschrift blijft bestaan? Help ons door een (eenmalige) donatie. Elke euro is welkom en wordt gewaardeerd. Meer informatie vind je hier.